Wpływ melioracji na lokalne podtopienia

Samorząd

Nowa sala konferencyjna w siedzibie powiatu pruszkowskiego została zaprojektowana z myślą by służyć nie tylko posiedzeniom sesji rady powiatu, ale również, a może przede wszystkim, spotkaniom mieszkańców uczestniczących we wszelkiego rodzaju konferencjach, debatach czy szkoleniach. Przestronna i nowoczesna, nieźle nagłośniona, wyposażona w niezbędne urządzenia audiowizualne i zaplecze techniczne znakomicie sprawdza się w tej roli.

Inauguracyjne, pierwsze spotkanie, zorganizowane z inicjatywy Starosty Powiatu Pani Elżbiety Smolińskiej, w czwartek, 8 kwietnia br. w nowej sali konferencyjnej poświęcone było tematowi gospodarki zasobami wodnymi i problemom lokalnych podtopień, występujących na terenie powiatu pruszkowskiego. W spotkaniu-konferencji, wzięli udział specjaliści od zagadnień związanych z gospodarką wodną i jej wpływem na kształtowanie środowiska naturalnego.

Oprócz Włodzimierza Garczyńskiego naczelnika Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa powiatu, dyr. Marka Pokorskiego, z Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych obecni byli liczni samorządowcy, przedsiębiorcy oraz rolnicy indywidualni prowadzący swoje gospodarstwa na terenie powiatu. Aktualną sytuację, dotyczącą problemów związanych z nadmiarem wód i konieczności podjęcia racjonalnych działań w celu ich zmagazynowania i spożytkowania przedstawił prof. dr hab. Józef Mosiej, z katedry Kształtowania Środowiska SGGW w Warszawie. Podkreślił, że w bieżącym roku problem był szczególnie widoczny z uwagi na długą zimę i wyjątkowo obfite opady śniegu. Jego dość szybkie topnienie powodowało, że systemy melioracyjne, służące odprowadzaniu nadmiaru wód na terenach rolniczych nie były w stanie poradzić sobie z jej ilością, co było powodem występujących podtopień. Sporym utrudnieniem jest również stan techniczny starzejących się urządzeń wodnych oraz postępujące zmiany w strukturze zagospodarowania przestrzennego i przeznaczenia gruntów rolnych pod urbanizację i infrastrukturę komunikacyjną. Sytuacji nie ułatwiają konflikty interesów, których występowaniu nie przeciwdziałają aktualnie obowiązujące uwarunkowania prawne.

Dużą rolę w poprawie kształtowania warunków wodnych, tj. ochronie ilości i jakości wód gruntowych oraz polepszeniu ich retencji mogłyby odegrać samorządy.

Mają one możliwość wspierania lokalnych inicjatyw społecznych, dotyczących jak w tym przypadku odbudowy i utrzymania w należytym stanie technicznym urządzeń melioracyjnych. Prawo wodne reguluje powinności indywidualnych właścicieli gruntów w taki sposób, że główne urządzenia melioracyjne budowane i utrzymywane są z funduszy skarbu państwa, natomiast koszty drobnych urządzeń, takich jak sączki, zbieracze, studnie oraz rowy i stawy rybne ponoszone są przez właścicieli gruntów. Działania takie są efektywne tylko w przypadku zawiązania przez nich spółek wodnych.

Nakłady ponoszone przez spółki na utrzymanie melioracji są niewielkie i nie wystarczają na utrzymanie właściwego stanu urządzeń, tym bardziej, że infrastruktura się starzeje, jest przeciążona, ulega częstym awariom. Aby urządzenia działały właściwie koszta, ich odbudowy i utrzymania powinny być realne i precyzyjnie określone.
Pomoc samorządów jest możliwa wówczas, gdy potrzeby są jasno zdefiniowane. Określeniu ich powinny służyć konsultacje społeczne polegające na wymianie informacji, prezentacji stanowisk i wypracowaniu rozwiązań. Niezwykle ożywiona dyskusja, jaka wywiązała się w drugiej części konferencji, była dowodem na to jak ważne i potrzebne są tego typu spotkania.

W czasie dyskusji wyjaśniono, iż w przypadku gdy obowiązki związane z utrzymaniem urządzeń melioracji nie są wykonywane przez właścicieli gruntów, wówczas Starosta może w drodze decyzji ustalić zakres i termin wykonywania niezbędnych prac przez „opornego” właściciela. Wyjaśniono również, iż w sytuacji gdy zalewanie sąsiadów jest spowodowane np. podwyższeniem poziomu gruntu przez właściciela nieruchomości to Gmina może w drodze decyzji nakazać mu obniżenie poziomu gruntu do pierwotnej wysokości.

Spotkanie nie rozwiązało wszystkich problemów związanych z podtopieniami, ale z pewnością rozwiało wiele wątpliwości i przyczyniło się do lepszego zrozumienia istoty problemu.
Należy oczekiwać, iż w przyszłości będą organizowane kolejne spotkania dotyczące różnych, istotnych dla Powiatu problemów.

WG