Wystawa "Gdy Polska powiedziała NIE!"

Samorząd

31 sierpnia 2012 r., w przeddzień 73. rocznicy wybuchu II wojny światowej, w Starostwie Powiatowym w Pruszkowie, odbyło się uroczyste otwarcie wystawy „Gdy Polska powiedziała NIE!”, która do 30 września br. będzie udostępniona zwiedzającym w Muzeum Dulag 121 w Pruszkowie.

Gospodarzem wydarzenia była Elżbieta Smolińska Starosta Pruszkowski, która rozpoczynając spotkanie podkreśliła wagę właśnie takich spotkań, spotkań łączących pokolenia poprzez wspólne utrwalanie w pamięci najważniejszych wydarzeń z historii Polski. Wśród znakomitych gości znaleźli się: Barbara Czaplicka poseł na Sejm RP i dr Jan Tarczyński współtwórca wystawy.

Szczególnie ciepło Starosta powitała liczną grupę seniorów, świadków wydarzeń, o których mówiono w miniony piątek. Jak powiedziała Pani Irena Horban Prezes Pruszkowskiego Towarzystwa Kulturalno-Naukowego: „Ten czas przedwrześniowy i wybuch II wojny światowej 1 września 1939 r. zburzył – wtedy 13-14 latkom – świat dzieciństwa i pierwszych lat młodości”.

Prezentowana wystawa była częścią projektu historycznego zrealizowanego przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, uzupełnionego rekonstrukcją przemówienia wygłoszonego w Sejmie RP, 5 maja 1939 r., przez Józefa Becka Ministra Spraw Zagranicznych, które do dziś jest jednym z najsłynniejszych i najbardziej znaczących politycznie w całych dziejach Polski.

Jedynie całość projektu – wystawa oraz film z rekonstrukcją przemówienia Ministra Józefa Becka – oddaje rys realiów historycznych 1939 r. oraz klimat tamtych dni. Film został przygotowany z wielką dbałością o szczegóły. Głównym elementem tej rekonstrukcji była oryginalna, kompletna treść przemówienia Ministra. Dużym wyzwaniem logistycznym i reżyserskim było odtworzenie szczegółów scenograficznych sali obrad plenarnych oraz kostiumów dla ponad 300 statystów. W rolę J. Becka wcielił się Sławomir Popławski, aktor Teatru Dramatycznego w Białymstoku. Role marszałka oraz członków rządu odegrali zawodowi aktorzy. Jedynie Ministra Spraw Wojskowych, gen. Tadeusza Kasprzyckiego zagrał Jan Kasprzyk rzecznik Biblioteki Narodowej. W rolę dziennikarza wcielił się Tomasz Marzecki.

Inauguracja wystawy „Gdy Polska powiedziała NIE!” miała miejsce w Sejmie RP 30 maja 2009 r., w roku obchodów 70. Rocznicy Wybuchu II Wojny Światowej. Patronat nad projektem sprawował Pan Bronisław Komorowski, ówczesny Marszałek Sejmu, obecnie Prezydent RP.

Podczas inauguracji gośćmi honorowymi byli m. in. Prezydent Ryszard Kaczorowski oraz prof. Władysław Bartoszewski z małżonkami. Dokładnie 5 maja 1939 r., w dniu przemowy Ministra Becka, prof. Bartoszewski zdawał maturę. Obecni byli także członkowie rodzin parlamentarzystów, pełniących w 1939 r. swoje poselskie funkcje i biorących udział w posiedzeniu Sejmu RP, na którym swe przemówienie wygłosił Józef Beck.

Całość inscenizacji była transmitowana przez TVP Info, TVP Historia i TVP Polonia o 11.15, o tej godzinie rozpoczął posiedzenie Sejm 5 maja 1939 r.

Goszczący w Pruszkowie współtwórca wystawy, dr Jan Tarczyński, omawiając tło historyczne wydarzeń, podkreślił szczególną rolę i wagę słów ministra Józefa Becka, zawartą w zdaniu „Jest tylko jedna rzecz w życiu ludzi, narodów i państw, która jest bezcenna: tą rzeczą jest honor”. W ten sposób zdefiniował pojęcie patriotyzmu, który przez wiele lat towarzyszył pokoleniu takich patriotów jak – zmarły tragicznie w katastrofie smoleńskiej – były Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźctwie, Ryszard Kaczorowski.
Dr Jan Tarczyński sprawujący zaszczytną funkcję Dyrektora Gabinetu Prezydenta Ryszarda Kaczorowskiego w Londynie, powiedział: „W ostatnich latach, wolnej już Polski, misją Pana Prezydenta Kaczorowskiego podczas spotkań – szczególnie z młodym pokoleniem – było niesienie przesłania zawartego w historycznym przemówieniu ministra Józefa Becka”.

Ci, którzy zdecydowali się spędzić część piątkowego popołudnia z historią, komentując projekcję, zwracali uwagę na duży ładunek emocjonalny przekazu, który na długo pozostanie w pamięci widza. Zwiedzanie ekspozycji było wspaniałą okazją do rozmów i wspomnień, które, zwłaszcza młodemu pokoleniu, dało szansę na żywy kontakt z uczestnikami dni, o których do tej pory czytali w podręcznikach historii.

Wystawa została użyczona przez Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Autorzy wystawy:
dr hab. Tadeusz Kondracki, prof. Instytutu Historycznego PAN, historyk; specjalizacja – historia wojskowości oraz dziejów emigracji polskiej po 1945 roku, pracownik Zakładu Systemów Totalitarnych i Dziejów II Wojny Światowej, Pracowni Dziejów Polski i Stosunków Międzynarodowych 1939–1945, Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk. Najważniejsze publikacje: „Historia Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Wielkiej Brytanii 1946–1996”, (Londyn 1996), „Polskie organizacje kombatanckie w Wielkiej Brytanii w latach 1945–1948”, (Warszawa 2007).

dr Jan Tarczyński, doktor nauk humanistycznych, historyk kultury materialnej, publicysta, dziennikarz. Autor 25 książek i ponad 450 artykułów z dziedziny historii polskiej techniki motoryzacyjnej i techniki wojskowej, a także historii polskiej emigracji niepodległościowej po II Wojnie Światowej. Twórca dokumentalnych filmów telewizyjnych. Członek m.in. Zarządu Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie oraz Wiceprezes Polskiej Fundacji Kulturalnej w Wielkiej Brytanii. W latach 2008-2011 Doradca Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie. W latach 1996-2010 Dyrektor Biura b. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Ryszarda Kaczorowskiego w Londynie. Autor i Współautor kilkudziesięciu filmów dokumentalnych realizowanych dla TVP S.A.
Konsultanci wystawy: prof. J. Odzimkowski (Wojskowe Biuro Badań Historycznych), dr Z. Wawer, dr K. Wóycicki (Uniwersytet Warszawski), dr A. Cz. Żak (MON).

Materiał archiwalny – Rekonstrukcja przemówienia ministra Józefa Becka w Sejmie RP 5 maja 1939 r. został udostępniony przez TVP SA.
Patronat medialny nad prezentacją wystawy „Gdy Polska powiedziała NIE!” w Muzeum Dulag 121 objęła TVP Historia TVP SA.
Informacja z otwarcia wystawy Telewizyjny Kurier Warszawy i Mazowsza, 31 sierpnia 2012 r. godz. 21.45

Od 1 do 30 września 2012 r. wystawa jest dostępna w Muzeum Dulag 121 w Pruszkowie.

Zapraszamy do galerii foto.